O tym dokumencie
Rezygnacja ze zlecenia z zachowaniem terminu, który strony same zapisały
Ten wzór służy zleceniobiorcy, który chce zakończyć współpracę, ale nie od ręki — tylko z upływem okresu wypowiedzenia przewidzianego w umowie. Kodeks cywilny sam takiego okresu nie ustala: art. 746 § 2 k.c. pozwala przyjmującemu zlecenie wypowiedzieć umowę „w każdym czasie”, więc bez odpowiedniego postanowienia umownego wypowiedzenie działa natychmiast. Jeśli umowa zawiera paragraf o okresie wypowiedzenia, jego dochowanie jest dla zleceniobiorcy najbezpieczniejszą drogą wyjścia — i właśnie do tej sytuacji odnosi się generator powyżej.
Przed wypełnieniem formularza warto odszukać w umowie trzy informacje: długość okresu wypowiedzenia i sposób jego liczenia (np. „dwa tygodnie”, „miesiąc ze skutkiem na koniec miesiąca”), wymaganą formę pisma oraz adres do doręczeń. Te dane trafiają do PDF-u i decydują o dacie, w której zlecenie faktycznie się skończy.
Gdy powód rozstania jest poważny i nie ma czasu na okres wypowiedzenia, właściwszy jest wzór wypowiedzenia ze skutkiem natychmiastowym. Gdy zleceniodawca skłania się do wspólnego ustalenia daty, prostsze bywa porozumienie stron.
Art. 746 § 2 k.c. — ważny powód a odpowiedzialność za szkodę
Przepis składa się z dwóch zdań. Pierwsze daje przyjmującemu zlecenie prawo wypowiedzenia w każdym czasie. Drugie wprowadza zastrzeżenie: gdy zlecenie jest odpłatne, a wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, przyjmujący zlecenie odpowiada za szkodę. Samo wypowiedzenie pozostaje więc skuteczne niezależnie od motywu — zleceniobiorca nie musi go ujawniać, a zleceniodawca nie może odmówić „przyjęcia” pisma. Powód ma znaczenie wyłącznie dla rozliczeń finansowych po zakończeniu umowy.
Szkoda w rozumieniu tego przepisu obejmuje zarówno rzeczywistą stratę, jak i utracone korzyści (art. 361 § 2 k.c.). W praktyce zleceniodawcy wskazują koszt pilnego zastępstwa, kary umowne zapłacone własnym klientom albo utratę kontraktu, który zależał od terminowego wykonania zlecenia. Zachowanie umownego okresu wypowiedzenia nie jest wprawdzie tożsame z „ważnym powodem”, ale w istotny sposób osłabia argument o szkodzie: druga strona miała czas na zorganizowanie zastępstwa, a przez okres wypowiedzenia zlecenie było nadal wykonywane.
Za ważne powody po stronie zleceniobiorcy uznaje się w szczególności zaleganie z wypłatą wynagrodzenia, jednostronne rozszerzenie zakresu zadań, chorobę uniemożliwiającą wykonywanie zlecenia, żądanie czynności sprzecznych z prawem lub zasadami wykonywania zawodu oraz utratę zaufania spowodowaną zachowaniem zleceniodawcy. Ocena zawsze zależy od okoliczności konkretnej umowy. Pole „uzasadnienie” w formularzu jest opcjonalne, lecz gdy taki powód istnieje, opisanie go w treści pisma tworzy dowód na przyszłość.
Umowa nie może z góry odebrać prawa do wypowiedzenia z ważnych powodów (art. 746 § 3 k.c.). Postanowienia typu „zleceniobiorca zrzeka się prawa wypowiedzenia” albo kara umowna za każde wypowiedzenie są w tym zakresie bezskuteczne. Szerzej o konstrukcji całego przepisu, wraz z przykładami z orzecznictwa: wypowiedzenie umowy zlecenia — art. 746 k.c. krok po kroku.
Wynagrodzenie za wykonaną część i zwrot wydatków
Art. 746 § 2 k.c. nie wspomina o wynagrodzeniu — w odróżnieniu od § 1, który nakazuje dającemu zlecenie zapłacić część wynagrodzenia odpowiadającą dotychczasowym czynnościom. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się jednak zgodnie, że przyjmującemu zlecenie, który sam wypowiedział umowę, również należy się wynagrodzenie za czynności wykonane do dnia jej rozwiązania. Wynika to z odpłatnego charakteru umowy (art. 735 k.c.) i z odpowiedniego zastosowania zasady wyrażonej w art. 746 § 1 k.c.; jeżeli umowa przewiduje wynagrodzenie za poszczególne czynności lub godziny, podstawą rozliczenia są wprost jej postanowienia. Ewentualne roszczenie odszkodowawcze zleceniodawcy jest odrębną kwestią i nie uprawnia go do samowolnego wstrzymania zapłaty za wykonaną pracę.
- Wydatki. Zleceniobiorca odzyskuje kwoty wyłożone w celu należytego wykonania zlecenia wraz z odsetkami ustawowymi, a zleceniodawca ma go zwolnić ze zobowiązań zaciągniętych w tym celu we własnym imieniu (art. 742 k.c.).
- Termin zapłaty. Domyślnie wynagrodzenie należy się po wykonaniu zlecenia (art. 744 k.c.), lecz umowa najczęściej określa własne terminy. Przy wynagrodzeniu godzinowym i umowie trwającej dłużej niż miesiąc wypłata przypada co najmniej raz w miesiącu.
- Minimalna stawka godzinowa. Zleceniobiorca będący osobą fizyczną nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia w wysokości co najmniej minimalnej stawki godzinowej, a strony mają obowiązek potwierdzać liczbę godzin wykonywania zlecenia (ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę). Aktualną stawkę na dany rok publikuje rząd w rozporządzeniu; podsumowanie znajduje się na biznes.gov.pl. Prowadzona ewidencja godzin jest przy końcowym rozliczeniu najważniejszym dowodem.
- Rachunek. Po ustaniu umowy zleceniobiorca wystawia rachunek za ostatni okres; zleceniodawca jako płatnik potrąca składki i zaliczkę na podatek.
Zdanie sprawy — obowiązki zleceniobiorcy po wypowiedzeniu
Wypowiedzenie nie zamyka relacji „z dnia na dzień” także dlatego, że art. 740 k.c. nakłada na przyjmującego zlecenie obowiązek złożenia sprawozdania po wcześniejszym rozwiązaniu umowy oraz wydania wszystkiego, co przy wykonywaniu zlecenia uzyskał dla dającego zlecenie — także wtedy, gdy działał we własnym imieniu. Do tego dochodzi art. 741 k.c.: rzeczy i pieniędzy zleceniodawcy nie wolno używać we własnym interesie, a od sum zatrzymanych ponad potrzebę należą się odsetki ustawowe.
W praktyce oznacza to przekazanie dokumentów, danych dostępowych, niezużytych materiałów i sprzętu, a także krótkiego podsumowania stanu spraw — najlepiej w formie protokołu podpisanego przez obie strony lub wiadomości e-mail z potwierdzeniem odbioru. Taki dokument chroni zleceniobiorcę przed późniejszym zarzutem, że coś zostało zatrzymane albo że sprawy pozostawiono w nieładzie.
Forma i doręczenie — w skrócie
Jeżeli umowę zlecenia zawarto na piśmie, w formie dokumentowej lub elektronicznej, jej wypowiedzenie wymaga co najmniej formy dokumentowej (art. 77 § 2 k.c.) — e-mail wystarczy, chyba że umowa zastrzega formę pisemną pod rygorem nieważności. Okres wypowiedzenia biegnie od chwili, w której pismo dotarło do zleceniodawcy tak, że mógł zapoznać się z jego treścią (art. 61 § 1 k.c.), dlatego zleceniobiorca ma interes w zachowaniu dowodu doręczenia. Zasady liczenia terminów, doręczenie przez pełnomocnika i postępowanie z nieodebraną przesyłką opisuje osobny poradnik: jak skutecznie doręczyć wypowiedzenie.
Ubezpieczenie zdrowotne i ZUS po ustaniu zlecenia
Umowa zlecenia jest tytułem do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego. Z ostatnim dniem umowy tytuł ten wygasa, a zleceniodawca ma 7 dni na złożenie w ZUS formularza wyrejestrowania ZUS ZWUA (art. 36 ust. 11 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Zleceniobiorca może sprawdzić na swoim koncie w ZUS, czy wyrejestrowanie zostało dokonane i z jaką datą.
Prawo do świadczeń opieki zdrowotnej nie kończy się jednak natychmiast. Zgodnie z art. 67 ust. 4 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ustaje ono po upływie 30 dni od dnia wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Jest to czas na zapewnienie sobie nowego tytułu: kolejnej umowy zlecenia lub umowy o pracę, rejestracji w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, zgłoszenia jako członek rodziny przez ubezpieczonego małżonka albo zawarcia z NFZ umowy o dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne. Okresy wypowiedzenia z umowy pozwalają zaplanować tę zmianę bez przerwy w ochronie.
Choroba w okresie wypowiedzenia. Zleceniobiorca, który przystąpił do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, zachowuje prawo do zasiłku na zasadach ogólnych, w tym po ustaniu tytułu, jeżeli niezdolność do pracy trwała nieprzerwanie co najmniej 30 dni i powstała w terminach określonych w ustawie zasiłkowej. Szczegółowe warunki wyjaśnia ZUS.
Dokumenty po zakończeniu: PIT-11, zaświadczenie do urzędu pracy
- PIT-11. Zleceniodawca jako płatnik wystawia informację o przychodach za rok, w którym umowa się skończyła — przesyła ją do urzędu skarbowego do końca stycznia, a zleceniobiorcy do końca lutego następnego roku. Rozliczenie roczne odbywa się przez usługę Twój e-PIT na podatki.gov.pl.
- Zaświadczenie do urzędu pracy. Przy rejestracji jako osoba bezrobotna urząd pracy zwykle wymaga od byłego zleceniobiorcy zaświadczenia o okresie wykonywania umowy zlecenia i podstawie wymiaru składek. Od tych danych zależy, czy okres zlecenia zostanie zaliczony do stażu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych. Zleceniodawca nie wystawia go automatycznie — trzeba o nie poprosić.
- Brak świadectwa pracy. Świadectwo pracy dotyczy wyłącznie stosunku pracy. Zleceniobiorca może natomiast poprosić o zwykłe zaświadczenie o okresie i przedmiocie współpracy lub o referencje.
- Staż pracy. Okresy zlecenia stanowiące tytuł do ubezpieczeń społecznych są zaliczane do stażu pracy na podstawie nowelizacji Kodeksu pracy obowiązującej od 2026 r.; potwierdza je zaświadczenie ZUS wydawane na wniosek samego zainteresowanego, a nie dokument od zleceniodawcy.
Gdy zlecenie było w istocie stosunkiem pracy
Jeżeli praca była wykonywana w miejscu i czasie wyznaczonym przez zleceniodawcę, pod jego kierownictwem i osobiście, to niezależnie od nazwy umowy jest to zatrudnienie na podstawie stosunku pracy (art. 22 § 11 Kodeksu pracy). Zleceniobiorca może w takiej sytuacji wystąpić do sądu pracy z powództwem o ustalenie istnienia stosunku pracy; takie powództwo może wytoczyć również inspektor pracy. Skutki ustalenia są wymierne: prawo do urlopu lub ekwiwalentu, ustawowe okresy wypowiedzenia, wynagrodzenie za nadgodziny, świadectwo pracy, a roszczenia ze stosunku pracy przedawniają się z upływem trzech lat od dnia wymagalności.
Złożenie wypowiedzenia na podstawie art. 746 § 2 k.c. nie zamyka tej drogi, ale warto pamiętać, że ten wzór zakłada, iż strony rzeczywiście wiąże umowa zlecenia. Porównanie trybów zakończenia zlecenia, umowy o pracę i kontraktu B2B — wraz z kryteriami, które sądy biorą pod uwagę — zawiera artykuł rozwiązanie umowy B2B a zlecenie i umowa o pracę.
Najczęstsze pytania
Czy zleceniobiorca musi podać powód wypowiedzenia zlecenia?
Nie. Wypowiedzenie z art. 746 § 2 k.c. jest skuteczne bez uzasadnienia. Powód ma znaczenie dopiero przy rozliczeniach: przy zleceniu odpłatnym wypowiedzenie bez ważnego powodu może rodzić odpowiedzialność za szkodę zleceniodawcy. Jeśli ważny powód istnieje, jego opisanie w piśmie ułatwia obronę w ewentualnym sporze.
Czy za czynności wykonane przed końcem zlecenia należy się wynagrodzenie, skoro to zleceniobiorca odchodzi?
Tak. Przyjmuje się, że zleceniobiorcy należy się wynagrodzenie za czynności wykonane do dnia rozwiązania umowy oraz zwrot wydatków poniesionych w celu należytego wykonania zlecenia (art. 742 k.c.). Ewentualne roszczenie odszkodowawcze zleceniodawcy jest odrębną sprawą i nie uprawnia do wstrzymania zapłaty za wykonaną pracę.
Jak długo po zakończeniu zlecenia zleceniobiorca ma prawo do leczenia w ramach NFZ?
Prawo do świadczeń opieki zdrowotnej ustaje po upływie 30 dni od dnia wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego (art. 67 ust. 4 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej). W tym czasie można uzyskać nowy tytuł — kolejną umowę, rejestrację w urzędzie pracy, zgłoszenie jako członek rodziny lub dobrowolne ubezpieczenie w NFZ.
Kto wyrejestrowuje zleceniobiorcę z ZUS i w jakim terminie?
Zleceniodawca, jako płatnik składek, składa formularz ZUS ZWUA w terminie 7 dni od dnia ustania tytułu ubezpieczenia (art. 36 ust. 11 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Zleceniobiorca może zweryfikować wyrejestrowanie na swoim koncie w ZUS.
Jakie dokumenty zleceniobiorca może otrzymać po zakończeniu umowy zlecenia?
Świadectwo pracy nie przysługuje. Zleceniodawca wystawia natomiast PIT-11 za rok zakończenia umowy, a na prośbę może wydać zaświadczenie o okresie wykonywania zlecenia i podstawie wymiaru składek (potrzebne w urzędzie pracy) oraz zaświadczenie o okresie i przedmiocie współpracy.
Co jeśli zlecenie było wykonywane jak umowa o pracę?
Zatrudnienie w warunkach właściwych dla stosunku pracy — pod kierownictwem, w wyznaczonym miejscu i czasie — jest stosunkiem pracy bez względu na nazwę umowy (art. 22 § 1¹ Kodeksu pracy). Zleceniobiorca może wystąpić do sądu pracy o ustalenie istnienia stosunku pracy i dochodzić wynikających z niego uprawnień, w tym urlopu i ustawowych okresów wypowiedzenia.
Inne wzory
-
Umowa zlecenia
Zleceniobiorca — porozumienie stron
Zgodne zakończenie zlecenia w ustalonym dniu, bez sporu o odszkodowanie.
Otwórz wzór → -
Umowa zlecenia
Zleceniobiorca — natychmiastowe
Zakończenie zlecenia z ważnego powodu, od ręki.
Otwórz wzór → -
Umowa zlecenia
Zleceniodawca — za wypowiedzeniem
Wersja dla dającego zlecenie — z obowiązkami zwrotu wydatków i zapłaty za wykonane czynności z art. 746 § 1 k.c.
Otwórz wzór → -
B2B
B2B — za wypowiedzeniem
Odpowiednik dla współpracy między przedsiębiorcami.
Otwórz wzór → -
Poradnik
Wypowiedzenie umowy zlecenia (art. 746 k.c.): ważne powody i rozliczenie
Zasady wypowiadania umowy zlecenia, znaczenie ważnych powodów oraz rozliczenie wynagrodzenia i szkody.
Czytaj → -
Poradnik
Doręczenie wypowiedzenia: kiedy pismo jest skutecznie złożone
Kiedy oświadczenie o wypowiedzeniu uznaje się za skutecznie złożone drugiej stronie, także przy odmowie odbioru.
Czytaj →
Treść informacyjna, stan prawny: wrzesień 2026 r. Serwis nie świadczy pomocy prawnej.