Rozwiązanie umowy zlecenia za porozumieniem stron — z inicjatywy zleceniodawcy

O tym dokumencie

Zgodne zakończenie zlecenia zaproponowane przez zleceniodawcę

Ten wzór generuje projekt porozumienia o rozwiązaniu umowy zlecenia, który dający zlecenie przedstawia zleceniobiorcy do podpisu. Porozumienie jest umową: obowiązuje dopiero wtedy, gdy obie strony złożą podpisy, i od tej chwili zastępuje — w zakresie zakończenia współpracy — postanowienia pierwotnej umowy. Podstawą jest swoboda kontraktowania z art. 353¹ Kodeksu cywilnego, a nie art. 746 k.c., który dotyczy jednostronnego wypowiedzenia.

Dla zleceniodawcy porozumienie jest narzędziem porządkującym: pozwala w jednym dokumencie zamknąć rozliczenia, odebrać sprzęt i dane, potwierdzić poufność oraz zdjąć z relacji pytanie o „ważny powód”. Jeżeli zleceniobiorca nie zgadza się na rozstanie, pozostaje wypowiedzenie z zachowaniem umownego terminu albo — przy istotnych naruszeniach — wypowiedzenie ze skutkiem natychmiastowym.

Rozstanie bez sporu o „ważny powód”

Gdy zleceniodawca wypowiada odpłatne zlecenie bez ważnego powodu, art. 746 § 1 k.c. nakłada na niego obowiązek naprawienia szkody — poza zwrotem wydatków i zapłatą za wykonane czynności. „Ważny powód” nie jest zdefiniowany, ocenia go sąd na tle konkretnej sprawy, a ciężar wykazania jego istnienia spoczywa na tym, kto się na niego powołuje (art. 6 k.c.). Wiele rozstań ze zleceniobiorcą nie ma jednak dramatycznej przyczyny: kończy się projekt, zmienia się budżet, klient końcowy wycofuje zamówienie. W takich przypadkach jednostronne wypowiedzenie otwiera pole do dyskusji, czy szkoda powstała i w jakiej wysokości.

Porozumienie tę dyskusję zamyka. Nie ma jednostronnego oświadczenia, więc nie ma czego oceniać pod kątem powodu; strony same ustalają, co i kiedy zostanie zapłacone. Ustawowe minimum pozostaje jednak w mocy: wynagrodzenie za czynności już wykonane oraz zwrot wydatków poniesionych w celu należytego wykonania zlecenia (art. 742 k.c.) należą się zleceniobiorcy niezależnie od trybu zakończenia, a porozumienie może je jedynie skonkretyzować — nie odebrać. O tym, jak orzecznictwo rozumie „ważny powód” i kiedy ryzyko odszkodowawcze jest realne: wypowiedzenie umowy zlecenia — art. 746 k.c..

Klauzula wzajemnego zrzeczenia się roszczeń — co obejmuje, a czego nie

Standardowym elementem porozumienia jest oświadczenie, że strony nie mają wobec siebie dalszych roszczeń z tytułu umowy. Prawnie jest to zwolnienie z długu (art. 508 k.c.): wierzyciel zwalnia dłużnika, a dłużnik zwolnienie przyjmuje — obustronny podpis pod porozumieniem spełnia oba wymogi. Klauzula działa jednak tylko w granicach, które warto znać przed jej użyciem:

• Nie obejmuje wynagrodzenia już należnego, jeżeli nie zostało wymienione i rozliczone. Ogólna formuła „brak roszczeń” obok niezapłaconego rachunku prowadzi do sporu o to, czy zleceniobiorca rzeczywiście zrzekł się zapłaty; zrzeczenia ogólne bywają interpretowane wąsko.
• Nie może obniżyć wynagrodzenia poniżej minimalnej stawki godzinowej. Zleceniobiorca objęty ustawą o minimalnym wynagrodzeniu za pracę nie może zrzec się prawa do tej stawki ani przenieść go na inną osobę.
• Nie dotyczy obowiązków publicznoprawnych. Składki na ubezpieczenia, zaliczka na podatek, PIT-11 i wyrejestrowanie z ZUS to obowiązki zleceniodawcy wobec państwa, których strony nie mogą znieść umową.
• Obejmuje roszczenia znane lub możliwe do przewidzenia. Roszczenia, o których strona nie wiedziała i nie mogła wiedzieć przy podpisie (np. wada ujawniona później), często pozostają poza zakresem klauzuli — jeżeli strony chcą objąć również je, muszą to wyraźnie napisać.

Dobrze skonstruowana klauzula wymienia więc najpierw konkretne kwoty i świadczenia, które strony sobie przekazują, a dopiero potem stwierdza, że po ich spełnieniu żadne dalsze roszczenia nie przysługują.

Rozliczenie zaliczek i wydatków

Jeżeli wykonanie zlecenia wymagało wydatków, zleceniodawca miał obowiązek udzielić zaliczki na żądanie zleceniobiorcy (art. 743 k.c.). Przy zakończeniu współpracy zaliczka podlega rozliczeniu w obie strony: kwota niewykorzystana wraca do zleceniodawcy, a wydatki poniesione ponad zaliczkę zleceniodawca zwraca wraz z odsetkami ustawowymi i zwalnia zleceniobiorcę ze zobowiązań zaciągniętych w tym celu we własnym imieniu (art. 742 k.c.). Od sum zatrzymanych ponad potrzebę zleceniobiorca płaci odsetki (art. 741 k.c.), co daje zleceniodawcy podstawę do żądania szybkiego zwrotu.

Porozumienie powinno zawierać zestawienie: wynagrodzenie za wykonane czynności (z podaniem liczby godzin z ewidencji, jeśli stawka jest godzinowa), zaliczki wypłacone, wydatki udokumentowane, saldo do zapłaty i termin płatności. Zestawienie chroni obie strony i jest punktem odniesienia dla klauzuli o braku dalszych roszczeń.

Poufność, dane i sprzęt — protokół zdawczo-odbiorczy

Po rozwiązaniu umowy przyjmujący zlecenie ma złożyć sprawozdanie i wydać wszystko, co uzyskał dla dającego zlecenie (art. 740 k.c.). Porozumienie pozwala uporządkować ten obowiązek w formie protokołu zdawczo-odbiorczego: listy sprzętu, dokumentów, nośników i dostępów, ze wskazaniem daty i osoby odbierającej. Jeżeli zleceniobiorca korzystał z kont w systemach zleceniodawcy, protokół obejmuje także potwierdzenie ich dezaktywacji.

Zobowiązanie do zachowania poufności zwykle ma obowiązywać po zakończeniu umowy — jeśli pierwotna umowa nie mówi tego wyraźnie, porozumienie jest właściwym miejscem, by to potwierdzić wraz z czasem trwania. Gdy zleceniobiorca przetwarzał dane osobowe klientów zleceniodawcy na podstawie umowy powierzenia, zakończenie usług uruchamia jego obowiązek zwrotu lub usunięcia danych i kopii; oświadczenie o wykonaniu tego obowiązku warto włączyć do protokołu. Własne dane zleceniobiorcy zleceniodawca przechowuje po zakończeniu umowy tylko w zakresie wymaganym przez przepisy podatkowe i ubezpieczeniowe oraz dla obrony przed roszczeniami.

ZUS ZWUA i PIT-11 po porozumieniu

• Wyrejestrowanie z ubezpieczeń. Dzień wskazany w porozumieniu jako dzień rozwiązania umowy jest ostatnim dniem tytułu do ubezpieczeń. Zleceniodawca składa ZUS ZWUA w terminie 7 dni (art. 36 ust. 11 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), z datą wyrejestrowania przypadającą na dzień następny. Formularz można wysłać przez konto płatnika na zus.pl.
• Wypłata po rozwiązaniu. Wynagrodzenie wypłacone po dacie rozwiązania wykazuje się w raporcie za miesiąc wypłaty; składki nalicza się na zasadach obowiązujących dla zakończonej umowy.
• PIT-11. Za rok zakończenia umowy zleceniodawca przekazuje PIT-11 urzędowi skarbowemu do końca stycznia, a zleceniobiorcy do końca lutego następnego roku (podatki.gov.pl).
• Zaświadczenie dla zleceniobiorcy. Jeśli porozumienie przewiduje wydanie zaświadczenia o okresie wykonywania umowy i podstawie wymiaru składek albo referencji, termin ich wydania warto zapisać wprost — zleceniobiorca potrzebuje ich m.in. w urzędzie pracy.

Aneks skracający umowę czy porozumienie rozwiązujące?

Oba dokumenty są umowami zmieniającymi pierwotny stosunek i oba wymagają zgody obu stron. Różnica leży w konstrukcji. Aneks zmienia treść umowy — na przykład skraca czas jej obowiązywania — a umowa wygasa następnie „sama”, z upływem nowego terminu. Porozumienie rozwiązujące kończy umowę wprost, z oznaczoną datą, i zwykle zawiera od razu rozliczenie oraz klauzulę o braku roszczeń. Dla ZUS i urzędu skarbowego skutek jest identyczny: liczy się ostatni dzień trwania umowy.

Aneks bywa wybierany, gdy strony chcą jedynie przesunąć termin zakończenia bez zamykania rozliczeń. Porozumienie jest wygodniejsze, gdy zależy na kompletnym zamknięciu współpracy — i to jego treść generuje ten wzór. Warto unikać mieszania obu form w jednym dokumencie: aneks, który „rozwiązuje” umowę z datą przyszłą, bez rozliczenia, pozostawia otwarte pytania o zaliczki i sprzęt.

Forma i doręczenie — w skrócie

Rozwiązanie za zgodą stron umowy zawartej na piśmie, w formie dokumentowej lub elektronicznej wymaga co najmniej formy dokumentowej (art. 77 § 2 k.c.), a jeżeli umowa zastrzegła formę pisemną pod rygorem nieważności — podpisów własnoręcznych albo kwalifikowanych podpisów elektronicznych. Porozumienie dochodzi do skutku z chwilą, gdy oświadczenie o przyjęciu projektu dotarło do zleceniodawcy (art. 61 § 1 k.c.). Zleceniodawca przechowuje podpisany egzemplarz wraz z protokołem i zestawieniem rozliczeń. O wymianie dokumentów na odległość i dowodach doręczenia: doręczenie wypowiedzenia i porozumienia.

Porozumienie a ryzyko ustalenia stosunku pracy

Podpisanie porozumienia nie chroni zleceniodawcy przed ustaleniem, że umowa była w rzeczywistości stosunkiem pracy, jeżeli praca była wykonywana pod jego kierownictwem oraz w wyznaczonym miejscu i czasie (art. 22 § 1¹ i § 1² Kodeksu pracy). Klauzula o braku roszczeń nie obejmuje uprawnień pracowniczych, których zleceniobiorca nie był świadomy, a powództwo o ustalenie może wytoczyć także inspektor pracy. Kryteria rozróżnienia i skutki dla obu stron: rozwiązanie umowy B2B, zlecenia i umowy o pracę.

Najczęstsze pytania

Inne wzory

• Umowa zlecenia

  Zleceniodawca — za wypowiedzeniem

  Zakończenie zlecenia z zachowaniem terminu zapisanego w umowie.

  Otwórz wzór →
• Umowa zlecenia

  Zleceniodawca — natychmiastowe

  Zakończenie zlecenia z ważnego powodu, od ręki.

  Otwórz wzór →
• Umowa zlecenia

  Zleceniobiorca — porozumienie stron

  Propozycja porozumienia składana przez zleceniobiorcę — bez ryzyka odszkodowania z art. 746 § 2 k.c., z rozliczeniem zaliczek i referencjami.

  Otwórz wzór →
• B2B

  B2B — porozumienie stron

  Odpowiednik dla współpracy między przedsiębiorcami.

  Otwórz wzór →
• Poradnik

  Wypowiedzenie umowy zlecenia (art. 746 k.c.): ważne powody i rozliczenie

  Zasady wypowiadania umowy zlecenia, znaczenie ważnych powodów oraz rozliczenie wynagrodzenia i szkody.

  Czytaj →
• Poradnik

  Doręczenie wypowiedzenia: kiedy pismo jest skutecznie złożone

  Kiedy oświadczenie o wypowiedzeniu uznaje się za skutecznie złożone drugiej stronie, także przy odmowie odbioru.

  Czytaj →

Treść informacyjna, stan prawny: wrzesień 2026 r. Serwis nie świadczy pomocy prawnej.